Louise Héger

(bron: Eline Sciot "J'ai soif d"un grand ciel", 2010)

Afgelopen dinsdag organiseerden de bib van Ronse, de Geschiedkundige Kring van Ronse en de kunstacademie een eerste van twee lezingen n.a.v. Erfgoeddag. 
Kunsthistorica Eline Sciot (momenteel werkzaam in het Afrikamuseum in Tervuren) liet haar licht schijnen over de vrouwelijke Brusselse landschapsschilder Louise Héger. Onder de titel J'ai soif d'un grand ciel belichtte ze haar werk en leven aan de hand van het brievenarchief dat het Museum voor Schone Kunsten in Gent beheert. Behalve de levensloop en werken van Héger, kwamen de persoonlijke én maatschappelijke context waarin ze eind negentiende en vooral begin twintigste eeuw schilderde, aan bod. Er was niet alleen de reeds bekende barrière waar vrouwelijke kunstenaars, die pas recent meer aandacht beginnen te krijgen, mee worstelden: weinig scholingsmogelijkheden, weinig expositiekansen, weinig aandacht en door mannen vaak in een hoekje van "amateurisme" geduwd. Ze had als ongetrouwde vrouw ook een reputatie als eerbare vrouw hoog te houden, wat ervoor zorgde dat ze lange tijd steeds een man als chaperone nodig had om te gaan schilderen (in open lucht, zoals toen voor landschapsschilders de gewoonte werd). Ook bezoeken aan mannelijke collega's en hun ateliers waren niet evident. 
De kunsthistorica slaagde er in deze lezing goed in om een beeld te schetsen van die maatschappelijke context (naast persoonlijke factoren die een invloed hadden op de carrière van Louise Héger) en dat vormt ongetwijfeld een mooie instap voor het verhaal dat de tweede lezing, volgende donderdag, zal brengen.

 Route des pêcheurs à Coxyde
(Bron: Collectie NAVIGO Visserijmuseum)

 

Op donderdag 30 april zal Pieter-Jan Lachaert het artistieke parcours van de Ronsese Elisa Maréchalle belichten. Ook deze lezing is gratis, je dient wel vooraf in te schrijven. Alle informatie vind je hier. 

Huiselijke zorgen

Een vrouw staat met gekruiste armen peinzend en ook wat meewarig te kijken: het beeld kijkt uit op het Jean-Baptiste Mouroitplein over het kleine parkje richting De Hoge Mote (met het MUST). Dit bronzen beeld is het werk Huiselijke zorgen van de bekende beeldhouwer en schilder Rik Wouters (1882-1916). Het beeld werd in twaalf exemplaren gegoten en staat onder meer ook in Mechelen, Antwerpen, Den Haag en zelfs Buenos Aires. Model voor het beeld stond Wouters' vrouw Nel (Duerinckx), die voor altijd zijn muze zou blijven. 
Hoewel uit Nels relaas van het ontstaan van het werk niet blijkt dat ze in die pose gekweld werd door huiselijke zorgen, is de titel treffend en is de uitgebeelde pose herkenbaar als die van een huisvrouw en moeder die zich om de dagelijkse beslommeringen bekommert.

Wie recht voor het parkje staat, kan niet naast het beeld kijken en evenmin naast de bomen die de aandacht trekken, zoals de gele trompetboom.

Malanderpark

Wie Ronse vanaf Oudenaarde binnenrijdt, wordt net voor hij vergast wordt op een magnifiek uitzicht vanaf de afzink op de Kruisstraat, nog eerst verleid met een blik op het Malanderpark, officieel het de l'Arbre de Malanderpark. Al is verleid misschien een iets te genereuze omschrijving gezien het park bij momenten (zoals nu wanneer de wilgen net geknot zijn) een wat troosteloze en armoedige aanblik biedt. 
Nochtans heeft het enkele troeven die nu nog onvoldoende uitgespeeld worden om ook een toeristische attractie te vormen. Wellicht heeft de ligging langs een drukke invalsweg met vrijwel geen enkele parkeergelegenheid daar ook mee te maken. 

De grond was oorspronkelijk een zandwinningsgebied voor de stad Ronse, tot die halfweg de vorige eeuw geschonken werd door de kasteelheer van het even hogerop gelegen kasteel de Malander (tegenwoordig aan de overzijde van de Kruisstraat). Deze Louis de l' Arbre de Malander is de grootvader van Isabelle de Malander, die in 1971 de Liechtensteinse prins Filips huwde. In 1951 ontwierp tuinarchitect René Pechère er de basis van de huidige tuin. In 2008 was het echter al in die mate achteruitgegaan dat volgens de Vlaamse bouwmeester het oorspronkelijk ontwerp niet meer zichtbaar was an sich, dat de originele planten en bomen wildgegroeid of zelfs verdwenen waren en dat ook het schitterende uitzicht belemmerd werd door hoge bomen. Het project tot de opmaak van een herwaarderings- en inrichtingsplan werd echter geannuleerd.

Tegenwoordig kan je gelukkig toch nog wat terugzien van het ontwerp, is het uitzicht enigszins hersteld en tref je nog steeds op het hoogste punt een gedenksteen met zonnewijzer.

René Pechère, die het park aanlegde, was een invloedrijk tuinarchitect. In Ronse stond hij in voor de heraanleg van het kloosterpand aan het Kaatsspelplein, nabij de Sint-Hermescrypte. Verder ontwierp hij o.a.:
- de tuin van het Belgisch paviljoen op de Wereldtentoonstelling Parijs 1937
- de tuinen van de kasteeldomeinen van Beloeil en Argenteuil
- het bovenste gedeelte van de Kruidtuin in Brussel
- in grote mate het uitzicht van de terreinen van Expo '58  
- de tuin van het Rijksadministratief Centrum in Brussel, in 2008 per ongeluk afgebroken maar in 2014 heraangelegd