Elisa Maréchalle

(foto: stad Ronse)

Gisterenavond vond in de bib van Ronse een tweede lezing plaats in het kader van de Erfgoeddag, waarbij opnieuw een opmerkelijke kunstenares voor het voetlicht gebracht werd. Dit keer betrof het stillevenschilder Elisa Maréchalle (geboren Willocq), die leefde van 1849 tot 1923. 
Pieter-Jan Lachaert van het stadsarchief bracht deze Ronsese onder onze aandacht, waarbij hij niet alleen inzoomde op haar leven en werk, maar ook op haar belang én de redenen waarom ze in de vergetelheid raakte. 
Elisa Maréchalle(-Willocq) werd geboren in Hacquegnies, tussen Ronse en Leuze, maar verhuisde met haar gezin al vroeg naar Ronse. Ze huwde met Charles Maréchalle, een niet onverdienstelijk schilder die vooral binnen het leger carrière maakte als tekenleraar. Ze zou, wat heel uitzonderlijk is in de negentiende eeuw, pas een opleiding gekregen hebben (van haar man) nà haar huwelijk. Een tiental jaren was ze actief en schilderde ze dus vooral stillevens, op doek. Ze maakte deel uit van de Cercle des Femmes Peintres en stelde tentoon op enkele salons en tentoonstellingen in Brussel, Gent, Antwerpen, Doornik, Glasgow,...

 

 

(Stilleven met instrumenten, Elisa Maréchalle) 

Slechts weinig van haar werken zijn bekend en af en toe duikt er nog eens eentje op bij veiligen, maar voor het grote publiek is ze een nobele onbekende, onder meer omdat er geen werken van haar in publiek bezit zijn.
Het was een interessante kennismaking met één van minder bekende maar niettemin boeiende personen uit de late negentiende eeuw in Ronse.

Louise Héger

(bron: Eline Sciot "J'ai soif d"un grand ciel", 2010)

Afgelopen dinsdag organiseerden de bib van Ronse, de Geschiedkundige Kring van Ronse en de kunstacademie een eerste van twee lezingen n.a.v. Erfgoeddag. 
Kunsthistorica Eline Sciot (momenteel werkzaam in het Afrikamuseum in Tervuren) liet haar licht schijnen over de vrouwelijke Brusselse landschapsschilder Louise Héger. Onder de titel J'ai soif d'un grand ciel belichtte ze haar werk en leven aan de hand van het brievenarchief dat het Museum voor Schone Kunsten in Gent beheert. Behalve de levensloop en werken van Héger, kwamen de persoonlijke én maatschappelijke context waarin ze eind negentiende en vooral begin twintigste eeuw schilderde, aan bod. Er was niet alleen de reeds bekende barrière waar vrouwelijke kunstenaars, die pas recent meer aandacht beginnen te krijgen, mee worstelden: weinig scholingsmogelijkheden, weinig expositiekansen, weinig aandacht en door mannen vaak in een hoekje van "amateurisme" geduwd. Ze had als ongetrouwde vrouw ook een reputatie als eerbare vrouw hoog te houden, wat ervoor zorgde dat ze lange tijd steeds een man als chaperone nodig had om te gaan schilderen (in open lucht, zoals toen voor landschapsschilders de gewoonte werd). Ook bezoeken aan mannelijke collega's en hun ateliers waren niet evident. 
De kunsthistorica slaagde er in deze lezing goed in om een beeld te schetsen van die maatschappelijke context (naast persoonlijke factoren die een invloed hadden op de carrière van Louise Héger) en dat vormt ongetwijfeld een mooie instap voor het verhaal dat de tweede lezing, volgende donderdag, zal brengen.

 Route des pêcheurs à Coxyde
(Bron: Collectie NAVIGO Visserijmuseum)

 

Op donderdag 30 april zal Pieter-Jan Lachaert het artistieke parcours van de Ronsese Elisa Maréchalle belichten. Ook deze lezing is gratis, je dient wel vooraf in te schrijven. Alle informatie vind je hier. 

A touch of glass

Winteravonden zijn ideaal om in Ronse te genieten van de mooie glasramen en deuren waarachter (soms) het licht brandt van zodra de schemering invalt. Samen met mijn vriendin, die glas-in-lood volgt in avondles, lieten we ons gidsen door de binnenstad van Ronse op zoek naar de mooiste ramen van de stad.

De gidsbeurt startte in de Sint-Martinuskerk, waarover ik het hier al eens eerder had. De kerk herbergt immers prachtige glasramen die allemaal in het begin van de twintigste eeuw werden gemaakt, tijdens de hoogdagen van de Ronsische textielbaronnen. Hoewel de eerste wereldoorlog nog volop aan de gang was, pakten de rijken van de stad vooral bij de bouw en de inrichting van deze kerk uit met hoeveel geld ze te besteden hadden. De beste architecten en glazeniers werden ingehuurd, niet zelden uit Gent. Elke rijke familie heeft zo wel zijn pronkstuk ergens in de kerk waar het licht prachtig doorheen valt.

Na een uitgebreide uitleg trokken we de stadsdelen in die gebouwd waren in diezelfde periode en erna, zeg maar het interbellum vooral, waar we pareltjes van art déco zagen en daarop geïnspireerde bouwstijlen en waar menig huis ook versierd was met soms zeer opvallende glasramen, die een idee gaven van de welvaart van de bouwheren. 

 

Eindigen deden we bij glasjuwelier Elisabeth Leenknegt die onder de naam Elisa Lee in haar atelier in de Fostierlaan samen met haar medewerkers juwelen vervaardigt die in haar winkels hier, in Gent, Antwerpen en Leuven verkocht worden. Haar vader maakt overigens glassculpturen waarvan je er talrijke kan bewonderen in het AZ Glorieux, onder meer in de inkomhal. 

Alzo schreef Zarathoestra

Maandelijks kan je in De 3 Magiërs, het cultuurcafé van vzw Moghan, op de tweede donderdag langs om in een andere omgeving te schrijven. De schrijfsessies, onder de naam, Alzo schreef Zarathoestra, zijn een ideale gelegenheid om mensen te ontmoeten met eenzelfde passie voor schrijven. Het opzet is precies zo aantrekkelijk omdat het ook veel keuzevrijheid laat. Je schrijft wat je wil (poëzie, proza, blogstukken,...) in de ruimte van het cultuurcafé of in een rustig zaaltje waar je de muziek (en de gesprekken) niet hoort en ongestoord kunt werken. Of je je schrijfsels aan andere deelnemers laat lezen of niet, dat bepaal je zelf.
In feite zijn de georganiseerde schrijfsessie vooral het aanbieden van kansen: kansen om te schrijven, kansen om anderen te ontmoeten, kansen op uit te wisselen en tips te vragen en geven,...
Deze maand ging ik voor het eerst zelf een kijkje nemen, nadat ik er een berichtje over gelezen had in het stadsmagazine van Ronse, INzicht. Omdat het terug een beetje op gang moet komen, was het deelnemersaantal laag, maar ik heb van de twee uren die voorzien zijn, gebruik gemaakt om eindelijk mijn voornemen in daden om te zetten. Ik wil immers nog voor ik sterf een roman schrijven en ik ben er aan begonnen. De regelmaat van de sessie helpt me (dat hoop ik toch) om er tijd voor te maken. Bovendien leerde ik er (eindelijk) enkele Ronsenaren kennen, want na nu toch al zo'n tien maanden wonen hier is gebleken dat als je niemand kent, het niet zo eenvoudig is om gelijkgestemde zielen te vinden, mensen met gelijkaardige interesses.
Volgende maand ga ik alvast terug en ik hoop dat er dan nog meer deelnemers zijn. Ik ben echt benieuwd. En misschien is de grootste motivatie wel gewoon dat het een leuk café is, gezellig en met héél lekkere verse citroen-gemberthee.

Een overzicht van de activiteiten vind je behalve op de website ook onder "Evenementen" op de Facebookpagina van Moghan.