Florent Devos

(foto voorblad bundel Retrospectieve, uitgegeven door stad Ronse)

Op de Veemarkt loop je makkelijk voorbij aan het huis waar enkel een kleine gedenkplaat aangeeft dat hier het ouderlijk huis staat van beeldhouwer Florent Devos. Deze Ronsenaar werd weliswaar in Zulzeke geboren in 1922, hij zou in 1997 in zijn geliefde Ronse overlijden. Werk van hem kan je doorheen de stad ontdekken. 

Zo vind je aan het station de Ronsiese Zot, een hulde aan de Bommelsfeesten, aan het Koning Astridplein een beeld van pedagoog Ovide Decroly, in het Bruulpark een beeld van Stefaan Modeste Glorieux en op de hoek van de Elzelestraat en de Oude Vesten het borstbeeld van Ephrem Delmotte, componist van heel wat Bommelsdeuntjes. Als beeldhouwer heeft Devos immers de stad een gelaat gegeven en hoewel zijn werk alom tegenwoordig is, is de man zelf een beetje in de vergetelheid geraakt. Dat was zeker één van de redenen waarom een werkgroep onder auspiciën van het stadsbestuur een retrospectieve organiseerde in 2007, tien jaar na zijn overlijden. 
Florent Devos werd dus zoals hierboven geschreven geboren in Zulzeke in 1922 en een jaar later verhuisde het gezin naar de Veemarkt 20. Zijn vader was een schrijnwerker met grote interesse voor kunst. Florent toonde al vroeg talent voor tekenen en in 1936, op 14-jarige leeftijd, mocht hij dan ook de opleiding "beeldhouwen en bouwkunst" volgen aan Saint-Luc in Doornik. Later, in de Tweede Wereldoorlog, vervelde die opleiding tot "beeldhouwkunst en tekenen". In 1943 studeerde hij af en hij werd algauw leraar tekenen aan het Koninklijke Atheneum, daarna leraar hout aan de Vakschool Adolphe Hullebroeck en de Rijkstechnische School van Ronse. 

(bron: bundel Retrospectieve, uitgegeven door stad Ronse)

Florent Devos was echter veel meer dan enkel de beeldhouwer, hij was medebezieler van de heropleving van enkele tradities, zoals Zotte Maandag (dat zou uitgroeien tot de Bommels) en de Fiertel, waarvoor hij de vlaggen ontwierp. Hij excelleerde niet alleen in tekenen (en uiteraard ook beeldhouwen), maar ook in houtsnijkunst.

Elisa Maréchalle

(foto: stad Ronse)

Gisterenavond vond in de bib van Ronse een tweede lezing plaats in het kader van de Erfgoeddag, waarbij opnieuw een opmerkelijke kunstenares voor het voetlicht gebracht werd. Dit keer betrof het stillevenschilder Elisa Maréchalle (geboren Willocq), die leefde van 1849 tot 1923. 
Pieter-Jan Lachaert van het stadsarchief bracht deze Ronsese onder onze aandacht, waarbij hij niet alleen inzoomde op haar leven en werk, maar ook op haar belang én de redenen waarom ze in de vergetelheid raakte. 
Elisa Maréchalle(-Willocq) werd geboren in Hacquegnies, tussen Ronse en Leuze, maar verhuisde met haar gezin al vroeg naar Ronse. Ze huwde met Charles Maréchalle, een niet onverdienstelijk schilder die vooral binnen het leger carrière maakte als tekenleraar. Ze zou, wat heel uitzonderlijk is in de negentiende eeuw, pas een opleiding gekregen hebben (van haar man) nà haar huwelijk. Een tiental jaren was ze actief en schilderde ze dus vooral stillevens, op doek. Ze maakte deel uit van de Cercle des Femmes Peintres en stelde tentoon op enkele salons en tentoonstellingen in Brussel, Gent, Antwerpen, Doornik, Glasgow,...

 

 

(Stilleven met instrumenten, Elisa Maréchalle) 

Slechts weinig van haar werken zijn bekend en af en toe duikt er nog eens eentje op bij veiligen, maar voor het grote publiek is ze een nobele onbekende, onder meer omdat er geen werken van haar in publiek bezit zijn.
Het was een interessante kennismaking met één van minder bekende maar niettemin boeiende personen uit de late negentiende eeuw in Ronse.

Louise Héger

(bron: Eline Sciot "J'ai soif d"un grand ciel", 2010)

Afgelopen dinsdag organiseerden de bib van Ronse, de Geschiedkundige Kring van Ronse en de kunstacademie een eerste van twee lezingen n.a.v. Erfgoeddag. 
Kunsthistorica Eline Sciot (momenteel werkzaam in het Afrikamuseum in Tervuren) liet haar licht schijnen over de vrouwelijke Brusselse landschapsschilder Louise Héger. Onder de titel J'ai soif d'un grand ciel belichtte ze haar werk en leven aan de hand van het brievenarchief dat het Museum voor Schone Kunsten in Gent beheert. Behalve de levensloop en werken van Héger, kwamen de persoonlijke én maatschappelijke context waarin ze eind negentiende en vooral begin twintigste eeuw schilderde, aan bod. Er was niet alleen de reeds bekende barrière waar vrouwelijke kunstenaars, die pas recent meer aandacht beginnen te krijgen, mee worstelden: weinig scholingsmogelijkheden, weinig expositiekansen, weinig aandacht en door mannen vaak in een hoekje van "amateurisme" geduwd. Ze had als ongetrouwde vrouw ook een reputatie als eerbare vrouw hoog te houden, wat ervoor zorgde dat ze lange tijd steeds een man als chaperone nodig had om te gaan schilderen (in open lucht, zoals toen voor landschapsschilders de gewoonte werd). Ook bezoeken aan mannelijke collega's en hun ateliers waren niet evident. 
De kunsthistorica slaagde er in deze lezing goed in om een beeld te schetsen van die maatschappelijke context (naast persoonlijke factoren die een invloed hadden op de carrière van Louise Héger) en dat vormt ongetwijfeld een mooie instap voor het verhaal dat de tweede lezing, volgende donderdag, zal brengen.

 Route des pêcheurs à Coxyde
(Bron: Collectie NAVIGO Visserijmuseum)

 

Op donderdag 30 april zal Pieter-Jan Lachaert het artistieke parcours van de Ronsese Elisa Maréchalle belichten. Ook deze lezing is gratis, je dient wel vooraf in te schrijven. Alle informatie vind je hier.