(foto Oscar Delghust: Archief Ronse)
Zondag werd in Ronse de 15e Oscar Delghustprijs uitgereikt. Dat is een vijfjaarlijkse prijs van de stad Ronse, ter waarde van 2500 euro, die wordt toegekend aan verdienstelijke historische studie over de geschiedenis van de stad Ronse en omgeving. De prijs is vernoemd naar één van de pioniers van de studie van de stadsgeschiedenis, dokter-historicus Oscar Delghust (naar wie ook een Ronsese straat vernoemd is).
Voorafgaand aan de prijsuitreiking was er een lezing door Ruben Pede, de archeoloog werkzaam bij Solva. Hij leidde de archeologische opgravingen n.a.v. de verbouwing van het stadhuis. Deze opgravingen werden net beëindigd. Voor volledige conclusies mag het dan nog te vroeg zijn, hij gaf al enkele krachtlijnen mee die uit de opgravingen naar voor komen, zeker in de context van reeds eerder verrichte archeologische opgravingen in het centrum van Ronse. Het werd een boeiende uiteenzetting waarin niet alleen duiding werd gegeven bij wat gevonden werd, maar ook interessante hypothesen opgeworpen werden voor verdere studie en onderzoek, vooral met betrekking tot de volmiddeleeuwse geschiedenis van Ronse. De laatmiddeleeuwse geschiedenis kan immers al behoorlijk goed in kaart gebracht worden als het gaat over hoe er in het centrum van Ronse gewoon werd, maar de periode vóór de 12e eeuw roept voorlopig nog meer vragen op dan dat ze antwoorden heeft prijsgegeven.
De Oscar Delghustprijs ging dit jaar naar historicus Nico Wouters, die de zaak Vindevogel onder de loep nam. Deze zaak is een erg beladen onderwerp in Ronse, waarover hij met een meer afstandelijke en objectieve blik zijn licht liet schijnen. Leo Vindevogel was de oorlogsburgemeester van Ronse in WO II en werd erna veroordeeld tot de doodstraf wegens collaboratie en geëxcuteerd, waarmee hij het enige Belgische parlementslid is dat effectief de doodstraf kreeg voor zijn rol onder de Duitse bezetting.
We citeren uit het juryrapport:
“Door feiten en herinneringscultuur tegenover elkaar te plaatsen, ontleedt de auteur zorgvuldig hoe een complex web van emoties, bronnenproblemen en jarenlange polemiek de zaak‑Vindevogel heeft gevormd, en reikt hij een genuanceerd, historisch onderbouwd tegengewicht aan voor decennialange mispercepties.”
“Geen sinecure voor een gepolitiseerde zaak waarover er al zoveel inkt is gevloeid. De werkelijkheid blijkt -zoals zo vaak- niet zwart-wit te zijn.”
“In wezen een meta-studie van vele decennia historisch onderzoek en polemiek.”
(bron: website stad Ronse)
Nico Wouters, directeur van CegeSoma – Studiecentrum Oorlog en Maatschappij, ontving de prijs voor zijn artikel in het Belgische Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, dat je hier (pdf) kan lezen.
